Iran Roundtable

Be part of conversation

ئامانجە گشتییەکان

مێزگردی ئێران1

روانگە:

هه‌وڵ ده‌درێت كه‌ رێكخراوی مێزگردی ئێران، بكرێته‌ ده‌نگێكی كاریگه‌ر و باوه‌ڕ پێكراو كه‌ نوێنه‌رایه‌تی ئێرانیه‌كان بكات له‌ واشینگتون و هه‌موو ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئەمریکا.

ریساڵەت:

مێزگردی ئێران هاوبه‌ندیه‌كی كراوه‌ و روو له‌ داهاتووی (دینامكی) ئێرانییه‌كانی نیشته‌جێ  له‌ ویلایەته ‌یه‌كگرتووه‌كانی ئەمریکایه‌ كه‌، نه‌ته‌وه‌كانی توره‌كی‌ ئازه‌ری،  فارس، كورد، به‌لووچ، عه‌ره‌ب، توركمه‌ن و هه‌موو پێكهاته‌كانی  ئێران له‌ خۆیدا كۆده‌كاته‌وه‌ و به‌ هه‌موو تواناوه‌ هه‌وڵ ده‌دات له‌ پێناو ئێرانێكی ئازاد و خالی له‌ سته‌م و نابه‌رابه‌ریدا. هه‌روه‌ها پێشوازی ده‌كات له‌ هه‌موو روانگه‌ و تێكۆشانێك بۆ‌ سه‌روه‌ری و جێگیر كردنی یاسا له‌ ئێرانی  دیموكراتیك و ئازاد دا. ئه‌م هاوبه‌ندییه‌ له‌ چوارچێوه‌ی وڵاتی ئەمریکاش دا پشتیوانی گه‌شه‌ و پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵگایی ئێرانیه‌كانه‌ و هه‌وڵ ده‌دات به‌رژه‌وندییه‌كانیان بپارێزێ.

مەبەست:

مێزگردی ئێران، رێكخراوێكی كلتووری و راوێژكارییه‌. به‌ واتاییه‌كیتر ئه‌م پێكهاته‌یه تێكۆشانی خۆیی  بۆ پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵگایی ئێرانییه‌كان( به‌تایبه‌ت ئێرانییه‌كانی نیشته‌جێ له‌ ویلایه‌ته ‌یه‌كگرتووه‌كانی ئەمریکا) له‌ بواره‌كانی ئابووری، له‌شساخی، كلتوری و كۆمه‌ڵایه‌تی چڕ ده‌كاته‌وه‌ و تێده‌كۆشی به‌ پێكهاتنی كۆمه‌ڵه‌ جۆراوجۆره‌ مه‌ده‌نیه‌كان و پشتیوانی كردن لیان،  هاوبه‌ندی و هاوده‌نگی سالمی كۆمه‌ڵایه‌تی جێگیر بكات.   

پێشەکی:

ئێران به‌ درێژایی مێژووی هه‌زاران ساڵه‌ی، لانکه‌ی  زۆر ژیاری پێشكه‌وتوو بووه‌ كه‌ هه‌نووكه‌ش‌ شوێنه‌واریان له‌ سه‌ر جیهانی  مودیرنی ئه‌ورۆ به‌رچاو و دیاره‌‌. نه‌ته‌وه‌ و دین و باوه‌ڕه‌ جۆراو جۆره‌كان وه‌ك فارس، تورك، كورد، به‌لووچ، عه‌ره‌ب و توركمه‌ن به‌ ئاشتییانه‌ و رێزله‌ یه‌كتر گرتن‌ له‌ سه‌رئه‌م خاكه‌ پێكه‌وه‌ هه‌ڵیان كردوه‌ و ژیاون. كه‌چی ئێستا ئێران و خه‌ڵكی ئێران له‌به‌ر‌ نه‌بوونی ئازادی ، دیموكراسی، دادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی و ئاشتی وه‌زاڵه‌هاتوون. پێشێلكاری به‌ردوامی  ماڤه‌ سه‌ره‌تاییە مرۆڤیە ئێرانه‌كان له‌ لایه‌ن رێژیمی حاكمه‌وه،‌ له‌ به‌ر كێشه‌  نێو خۆییه‌كانی ئه‌م رێژیمه‌ بووته‌ هۆی زاڵكردنی دیكتاتۆرییه‌كی ره‌ها. له‌ لایه‌كه‌وه‌ چڕ كردنه‌وه‌ی هه‌موو ده‌سه‌لات له‌ ناوه‌ندی وڵات وپێشێلكردنی ماڤی شارۆمه‌ندی شارۆمه‌ندان، نه‌ك هه‌ر هاووڵاتیا‌نی په‌روێزنشینی بێبه‌ش راگرتووه‌ به‌ڵكو هه‌ستی نامۆبوونی لا دروست كردون و حاكمییه‌تیش بۆ ئه‌وه‌ پێشی ناره‌زایه‌تیان بگرێ  مه‌جبووبووه‌  په‌نا بۆ  سه‌ركوت و زۆر به‌رێ و  دیكتاتۆری بكاته‌ ته‌نیا شێوازی حاكمیییه‌ت. له‌ لایه‌كی دیكه‌شه‌وه‌ نابێ له‌ بیرمان بچێته‌وه‌ مێژووی ئێران لانی له‌م له‌ یه‌ك سه‌ده‌ له‌مه‌و‌ به‌ره‌وه‌، نیشانده‌ری ئه‌وه‌یه‌ كه‌ خه‌ڵكی ئێران  نائاشنا لە گەڵ چەمکەکانی  ئازادی و دیموكراسی نین.
كاره‌ساتی ١١ی سبتامبری ٢٠٠١ بوو به‌ هۆی گۆڕانكاریه‌‌كی قووڵی سیاسیی له‌ پێوه‌ندیه‌ جیهانیه‌كاندا به‌ تایبه‌ت پێوه‌ندیه‌كانی نێوان جیهان و ولایه‌ته‌یه‌كگرتووه‌كانی ئەمریکا، له‌ هه‌مان كات دا ئه‌م رووداوه‌  سه‌رنجی جیهانی به‌شێویه‌كی كه‌م وێنه‌ به‌ره‌وه‌ لای رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست كه‌ ماكه‌ی ئه‌م رووداوه‌ بوو راكێشا. له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی پێوه‌ندیه‌ی ده‌ره‌كه‌یه‌كانی ئەمریکاش بۆ مه‌ودای درێژخایه‌ن زۆرتر پشت به‌ ره‌وتی دیموكراتیزاسیون له‌م ناچه‌یه‌‌دا به‌ستووه‌، هه‌ربۆیه‌ وسه‌قامگیری و ئاشتیی ناوچهكه‌‌ بۆ ئەمریکا یه‌كجار گرینگه‌.  خه‌ڵكی ناوچه‌ش‌ به‌گشتی ( هه‌ڵبه‌ت خه‌ڵكی ئێرانیش) به‌ گه‌رمی پێشوازیان له‌م روانگه‌ نوێیه‌ی ئەمریکا ده‌كرد.
گه‌لانی رۆژهه‌ڵاتی ناوین (به‌تایبه‌ت گه‌لانی ئێران له‌ ژێر ساییه‌ی كۆماری ئیسلامی دا)له‌ مێژساڵه‌ به‌ ده‌ست رێژیمه‌ دیكتاتۆرییه‌كانه‌وه‌ هاواریان به‌رزه‌، به‌ڵام هه‌نووكه‌ هه‌ست ده‌كه‌ن كه‌ شنه‌بایی گۆران و ئازادی خه‌ریكه‌ ده‌گاته‌ ناوچه‌.هه‌ر بۆیه‌ پێمان وایه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی كۆمه‌ڵگایی نێونه‌ته‌وه‌یی و ئەمریکاش دایه‌ كه‌ پشتی  گۆڕانگاریییه‌ی ناوچه‌ بگرن و به‌شێوه‌یه‌كی كاریگه‌ر یارمه‌تی بكه‌ن. 
رێكخراوی مێزگردی ئێران لایه‌نگری له‌و پرینسیپه‌ مرۆڤپه‌روه‌رانه‌ و جیهان په‌سه‌ندانه‌ی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ویلایه‌ته‌یه‌كگرتووه‌كانی ئەمریکایه ده‌كات‌ كه‌ بانگه‌شه‌ی دیموكراسی و رێزگرتن له‌ ماڤه‌كانی مرۆڤ، ده‌سته‌به‌ر كردنی ماڤه‌كانی ژن، به‌رابه‌ری ژن و پیاو، دابینكرانی و پاراستنی ئازادییه‌ مه‌ده‌نی و سیاسیه‌كان، له‌‌ به‌رچاو گرتن و رۆڵ و سه‌روه‌ری یاسا و رێز گرتن له‌ یاسا و رێسا نێونه‌ته‌وه‌یه‌كان كه‌ به‌ ره‌زامه‌ندی رێكخراوه‌ی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان گه‌یشتوون.
مێزگردی ئێران، له‌ بواره‌ جۆراوجۆره‌كاندا لێكۆڵینه‌وه‌ ده‌كات. زانیاری باوه‌ڕ پێكراو و توێژینه‌وه‌ له‌ بواره‌كانی ئابووری _كۆمه‌لایه‌تی، سیاسیی، كلتووری، ژنان و گروپه‌ نه‌ته‌وه‌یه‌كان، باسه‌كانی پێوه‌ندیدار به‌ ئاسایش و هتد... كه‌ پێوه‌ندی و كاریگه‌ریان له‌ سه‌ر ئێران و ناوچه‌ و جیهانه‌وه‌ هه‌بێت ئه‌نجام ده‌دات و بڵاوی ده‌كاته‌وه‌. ئه‌م رێكخراوه‌  یارمه‌تی به‌ گه‌شه‌ و بوژانه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی  له‌ ئێران ده‌كات، تا پێوه‌ندی نێوان نه‌ته‌وه‌كانی ئێران پته‌وتر بێت. بانگه‌شه‌ی دۆستایه‌تی، لێكتێگه‌یشتن و وێكهه‌ڵكردن و هاوكاری نێوان گه‌لانی ئێران و ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئەمریکا ده‌كات. هه‌ر وه‌ها له‌ زۆر بواری دیكه‌ دا كه‌ له‌ ئامانجه‌ كورت و درێژ ماوه‌كانی ئه‌م به‌رنامه‌دا ئاماژیه‌یان بۆ كراوه‌، كار و تێكۆشانی به‌رده‌وام و به‌ به‌رنامه‌ ئه‌نجام ده‌دات.
مێزگردی ئێران رێكخراوێكی سیاسیی نیه‌ و سه‌ر به‌ هیچ حیزب و لایه‌ن و ده‌وڵه‌تێك نیه‌ و سه‌ربه‌خۆییه‌. ئه‌م رێكخراوه‌ ئێرانی-ئەمریکاییه،‌ رێژیمی كۆماری ئیسلامی ئێران به‌‌سیستمێكی دینی دیكتاتۆری ده‌زانی كه‌ هه‌ره‌شه‌ و رێگرێكی به‌رچاو و جیددیه‌ له‌ سه‌ر رێگای ئاشتی و سه‌قامگیری ناوچه‌یی و جیهانی. 
مێزگردی ئێران فرەچەشنی لە ئێران بە سەرمایەی وڵات دەزانێ؛ کەوابوو دابینکردن و پارازتنی ماف و داخوازییەکانی گشت نەتەوەکانی ئاماژەپێکراو لە ئێرانێکی لاناوەندی، هەمەلایەن، سیکۆلار و یەکگرتوو هەروەک لە جاڕنامەی نەتەوەیەکگرتووەکان لە سەر مافەکانی کەسانی سەر بە کەمینە نەتەوەیی و ئەتنیکی و ئایینی و جاڕنامەکانی پێوەندیداری تر دا هاتووە بناخەیە بۆ داهاتووی ئێران وەک وڵاتێکی ئازاد، دێموکرات و یەکگرتوو.
مێزگردی ئێران داوای تولێڕانس و رێزگرتن لە لایەن و بیروباوەڕی ئاینی جیاجیادا دەکات کە ئێران و خەڵکەکەی بە درێژایی مێژوو پێ شاد بوونە؛ کەوابوو، مێزگردی ئێران رای وایە کە پارازتن و راگرتنی مافە سەرەتاییەکانی "ئازادی ئایین" بەو پێیەی کە لە جاڕنامەی گەردوونی مافەکانی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکاندا هاتووە بنەمایە بۆ روخساری ئێران وەک وڵاتێکی بە شارەستانییەت و تولێڕانت.

 
 ‌

 

 
 ‌

  • 1. گشت بەرنامە و پەیڕەو بە زمانی ئینگلیزی